Hans van Manen (1932-2025)

Een icoon is ons ontvallen. Gisteravond werd de Nederlandse danswereld opgeschrikt door het bericht van het – na een kort ziekbed – overlijden van Hans van Manen op 93-jarige leeftijd. Ruim zestig jaar was hij Nederlands bekendste choreograaf en ook wereldwijd wordt hij gezien als een van de belangrijkste grootmeesters van het hedendaagse ballet.
 
Onze band met hem gaat terug tot 1959, toen we zijn ballet Feestgericht dansten (Lex tijdens het eerste programma dat het Nederlands Dans Theater na zijn oprichting uitbracht, en Han twee maanden later). Bijna zonder het te beseffen groeide Hans al snel van choreograaf, collega, leraar en artistiek directeur uit tot een goede, dierbare vriend.
 
Kinderen waren we eigenlijk nog, al voelde dat destijds natuurlijk niet zo. We hebben op alle vlakken zó veel van Hans geleerd en groeiden bij Nederlands Dans Theater uit tot zijn muzen. Daardoor werd deze tijd – de opwindende beginjaren van het gezelschap – voor ons een van de belangrijkste perioden uit ons leven en onze carrière.
 
Na ons verblijf in Amerika, van 1968 tot 1970, traden wij in dienst bij Het Nationale Ballet en nadat Hans bij dit gezelschap zijn iconische ‘ballet voor twee’ Twilight voor ons had gemaakt, wisten we Rudi van Dantzig zo ver te krijgen om Hans een contract als vaste choreograaf aan te bieden. Ook bij Het Nationale Ballet werkten we vervolgens jarenlang nauw samen, met veel meesterlijke balletten tot gevolg.
 
In goede en in minder goede tijden: onze levens zijn altijd zeer verbonden geweest met elkaar. En hoe bijzonder is het dan ook dat de allerlaatste balletvoorstelling die hij bezocht, drie weken geleden, het gala van ons Dansersfonds was. Hans was toen al fragiel, maar uitte niettemin ruimhartig zijn bewondering en waardering.
 
We denken met heel veel liefde terug aan onze innige vriendschap en aan alle schoonheid en ontroering die hij ons gebracht heeft en met zijn balletten nog zal geven. We noemen zijn oeuvre altijd het Mozart-oeuvre: een verzameling werken die tijdloos zijn en altijd opnieuw zullen worden uitgevoerd. In de danswereld is dat uniek. Net zoals Hans dat was!

 
Alexandra Radius en Han Ebbelaar

Foto: Hans van Manen - Fotograaf: Erwin Olaf (2022)